Blog 1. Wat is zelfzorg? Of wel, zorgen voor jezelf!

Door: Wendy de Graaf

Zelfzorg is niet egoïstisch, het is een noodzakelijk iets. Als jij goed voor jezelf zorgt en je eigen regie pakt, heb je een positieve invloed op je eigen welzijn en op je relaties met anderen.

We zorgen graag voor onze familie, vrienden of partner. En dat is een goede zaak. We zijn sociale wezens en het maakt ons gelukkig als we anderen kunnen helpen. Maar er is één belangrijk persoon in je leven die je niet mag negeren – en dat ben jij zelf!

Zeker als je chronisch ziek bent, zijn jouw bronnen van energie, aandacht en tijd niet onuitputtelijk. Daarom is het belangrijk om naar jezelf te luisteren, je eigen behoeften te herkennen en jezelf te beschermen tegen overmatige stress.

Je zorgt voor jezelf door dingen te doen waardoor je je goed voelt. En je doet dit zowel op fysiek als op mentaal niveau. Zo komt je eigen welzijn op de voorgrond. De nadruk ligt op het nemen van je eigen regie, het kennen en respecteren van je eigen grenzen en duidelijke communicatie naar anderen.

Waarom is zelfzorg (eigen regie nemen) zo belangrijk?

En zeker als je chronisch ziek bent of beperkingen ondervindt na medisch ingrijpen.

Zelf heb ik last van (zintuigelijke) overprikkeling door mijn hersenoperatie. Overprikkeling komt bijvoorbeeld voor bij: hersenletsel (NAH), depressie, autisme, ADHD, Parkinson, angststoornissen, migraine, burn-out en MS. Zelf heb ik het meeste last als ik veel denkwerk verricht en tussen de verschillende zaken steeds moet schakelen. Mijn hoofd wordt steeds warmer, het lijkt dan alsof er ‘rook’ uit mijn hoofd komt. Ik ben me daar vaak pas van bewust als ik iets ga doen waarbij ik meer op de automatische piloot ga. Bijvoorbeeld het uitruimen van de vaatwasser of even koffie halen. Dan voel ik pas hoe intens moe ik. me voel. Als ik ga liggen, val ik acuut in slaap.

Lichaam en geest vormen één geheel

Als je je welzijn permanent verwaarloost, kan overprikkeling een aantal uren of soms dagen ontstaan. Dit kan leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid, stress, verminderde concentratie, slaapproblemen, onrust en het overlopen van emoties.

Hoe je je voelt heeft een enorme impact op hoe het fysiek met je gaat. Met andere woorden een goede zelfzorg, het nemen van je eigen regie heeft een hele belangrijke positieve impact, ook op je chronische ziekte.

Mensen met een chronische ziekte of beperking na medisch ingrijpen hebben vaak nog meer dan andere mensen de wens om zoveel mogelijk te leven onder eigen regie (zodat je je omgeving niet extra hoeft te belasten). Als het slechter met je gaat omdat zelfzorg/eigen regie niet wordt geleefd, komt eigen regie, het onafhankelijk functioneren dus zonder hulp van bijv. partner of naasten in het gedrang.

Zelfzorg betekent vooral dat je een positieve relatie met jezelf opbouwt

Je gaat om met je gevoelens en gedachten, leert jezelf beter kennen, herkent welke dingen niet goed voor je zijn en leert ze los te laten. Je neemt je eigen leven in eigen hand. Je neemt je eigen regie. Resultaat: je hebt vrede met jezelf en bent in balans!

Dit blog is het eerste deel van een serie van drie en is geschreven door Wendy de Graaf. Wendy is als mental coach betrokken bij de besloten facebookgroep Kanker en Werk van Stichting Jij Speelt de Hoofdrol. Zij biedt in haar coach praktijk De Wending mental coaching aan voor mensen met een (chronische) ziekte of mensen die (chronisch) gevolgen ondervinden van een medische ingreep.

Foto door: Renate Boere / Flashbackfotografie.