BORSTKANKERSYMPOSIUM 2019

Workshopronde I

12.10 - 13.10 uur

TIJDENS HET BORSTKANKERSYMPOSIUM KUN JE DEELNEMEN AAN VERSCHILLENDE WORKSHOPS. HIER VIND JE EEN OVERZICHT.

Workshopronde 1: 12.10 - 13.10 uur

A Hormoontherapie, wel of niet?

Tachtig procent van de borstkankerpatiënten hebben een hormoongevoelige tumor.  Patiënten met een hormoongevoelige tumor krijgen daarom hormoontherapie, een behandeling die de effecten van uw hormoon oestrogeen tegengaat.

Uit de enquête van de Borstkankervereniging blijkt dat veel patiënten  met vragen rondlopen. Welke bijwerkingen zijn er en wat kunt u er zelf aan doen. Welke keuzes kunt u maken rondom hormoontherapie.

Deze workshop is geschikt voor patiënten die nog niet gestart zijn met de behandeling of reeds bezig zijn met de hormoontherapie.

B Late gevolgen van behandeling

De late gevolgen van de behandeling van borstkanker komen soms totaal onverwacht. Na de behandeling kun je op psychisch, lichamelijk, of cognitief gebied problemen ervaren waardoor je dagelijks functioneren wordt belemmerd. Denk bijvoorbeeld aan vermoeidheid, concentratieproblemen, seksuele problemen, angst voor terugkeer van kanker, depressie, je werk niet goed kunnen uitvoeren, neuropathie of hart- en vaatziekten.


Door de ‘late gevolgen’ die je ervaart kun je stuiten op onbegrip uit de omgeving: ‘Je bent toch weer beter?’ Of: ‘Maar je ziet er toch goed uit?’. Goedbedoelde, maar soms ook pijnlijke opmerkingen waar veel (ex-)kankerpatiënten mee te maken krijgen.


Het is duidelijk, de impact van kanker houdt niet op na de behandeling. Maar hoe ga je daar mee om. Wat kan je verwachten en kun je er zelf iets aan doen?


Saskia Claassen is sinds 2001 werkzaam als verpleegkundig specialist mammapathologie in het Catharina Ziekenhuis. Saskia zal na een korte inleiding over de late gevolgen, in deze workshop vooral in gesprek gaan over wat je kunt verwachten bij late gevolgen en vooral, kun je er zelf iets aan doen. Kun je zelf de regie naar je toe halen. Door met elkaar in gesprek te gaan kunnen we van elkaar leren en merk je dat je niet de enige bent die tegen late gevolgen aan loopt.

C Vermoeidheid

Vermoeidheid is de meest voorkomende bijwerking bij kanker. Naar schatting 30-40% van alle (ex)kankerpatiënten lijdt langdurig onder deze invaliderende klacht. Dat zijn meer dan 250.000 mensen in Nederland. Vaak komt in de spreekkamer de vermoeidheid niet of beperkt aan de orde, omdat het een complex probleem is en er geen geschikte medicatie tegen bestaat. Gelukkig is er in Nederland goede niet-farmacologische zorg voorhanden die de vermoeidheid kan verminderen. Bijvoorbeeld via oncologische revalidatie en psychologische behandelingen, zowel face-to-face als online. Met de in 2018 gelanceerde ‘Untire’ app tegen vermoeidheid bij kanker kunnen we vanaf nu veel meer vermoeide (ex)kankerpatiënten adequate hulp. Gebruikers van Untire zijn na enkele weken gebruik aanzienlijk minder moe. In de workshop gaan we in gesprek met de deelnemers over hun ervaringen met vermoeidheid. We zullen uitleg geven over de achtergrond en inhoud van de Untire app en hoe je die het beste kan gebruiken. Na de workshop hebben alle deelnemers meer inzicht in vermoeidheid bij kanker in het algemeen, hebben ze handvaten om hun eigen vermoeidheid te analyseren en weten ze wat de Untire app voor hen kan betekenen.

D Plastische chirurgie

Ennie Bijkerk focust zich op vernieuwende technieken binnen de borstreconstructieve chirurgie. Met alle ontwikkelingen in de afgelopen jaren op dit gebied begrijpt zij goed dat het soms lastig te beoordelen is wat nu de beste beslissing is. Goede voorlichting is hierin ontzettend belangrijk en zij volgt daarin dan ook de visie van het team in Maastricht als het gaat om borstreconstructies: “Wat zou u zelf willen? Wat is voor u belangrijk?”, zodat er samen, met u, kan worden gekeken naar de mogelijkheden en wat het beste bij u past.


Tijdens deze workshop zal Ennie de mogelijkheden bespreken rondom borstreconstructies. De workshop is geschikt voor iedereen die (eventueel) een reconstructie wenst. Een borstreconstructie is mogelijk als u nog een borstamputatie moet ondergaan, maar ook als u deze eerder al heeft ondergaan. Ook als u al een borstreconstructie heeft gehad, maar hier klachten van ervaart, bent u welkom om de workshop te volgen.


De workshop zal breed en algemeen georiënteerd zijn, maar het is natuurlijk mogelijk om specifieke vragen over uw eigen situatie te stellen.

Kom in je kracht

E Mijn hernieuwde seksualiteit

Wat is er veranderd op seksueel gebied en hoe ga ik er mee om?

Beginvragen die tevens een opstap kunnen zijn naar het thema seksualiteit. Wat is er veranderd in mij, waardoor vrijen niet meer zo fijn is als eerst? Wat is er toch gebeurd waardoor ik mijzelf mijlenver voel staan ten opzichte van mijn partner?  Hoe kan ik het onderwerp bespreekbaar krijgen?

Praten over vrijen, seks, intimiteit is niet altijd even makkelijk. Soms speelt er schaamte, soms speelt er twijfel, soms missen we een geschikte gesprekspartner. Tijdens de behandeling tegen borstkanker en ook daarna wordt het er vaak niet makkelijker op om over seksualiteit te praten. Er zijn nog zoveel meer elementen in je leven, die ook weer vorm moeten gaan krijgen. Werk, gezin, dagelijkse leven oppakken. Maar waar blijf jij, jouw interne jij?

In deze workshop wil Josha Louwerse de drempel verlagen om over seks, vrijen, intimiteit te praten. Wil je gehoord worden, tips krijgen hoe je je seksuele leven weer iets meer vorm kunt geven? Kom dan naar de workshop ‘Mijn hernieuwde seksualiteit’.
Als voorbereiding vraagt Josha aan je om met een gerichte vraag te komen.

Deze workshop  is geschikt voor alle vrouwen die worstelen met hun eigen thema’s op seksueel gebied ten gevolge van de behandeling (medicamenteus dan wel operatie) van borstkanker.

Maximale deelname  is 6 deelnemers.

G Hyperbare genees-kunde en kwaliteit van leven

Klaar zijn met de behandeling en nog last hebben van late gevolgen van de radiotherapie – Tom Schneider


Hyperbare zuurstoftherapie is een behandeling die voor verschillende indicaties kan worden ingezet. Eén daarvan is late bestralingsschade.


Late bestralingsschade van de borst is een aandoening waarmee de afgelopen jaren veel ervaring is opgedaan in de hyperbare geneeskunde. Bij ongeveer driekwart van de vrouwen die zijn behandeld met hyperbare zuurstof, verdwenen pijnklachten of werd de pijn aanvaardbaar minder. Ook oedeem, roodheid en bewegingsbeperking van de armen worden genoemd als symptomen die verminderen of verdwijnen na behandelen met hyperbare zuurstof. In de workshop zal o.a. worden ingegaan op de werking van de therapie, de effecten, mogelijke bijwerkingen, resultaten van de afgelopen jaren en behandellocaties in Nederland. Daarnaast zal er uitgebreid worden ingegaan op vragen van de deelnemers.


Hyperbare zuurstoftherapie is alleen (bewezen) werkzaam voor late bestralingsklachten en niet voor schade veroorzaakt door chemotherapie. Dat is ook de reden dat patiënten die niet bestraald zijn, niet behandelen en dat de zorgverzekeraar niet vergoedt.

F Kanker en arbeid

Achtduizend werknemers worden per jaar geconfronteerd met borstkanker. Een diagnose die je wereld op de kop zet. Niet alleen de borstkankerpatiënt, maar ook de werkgever en collega’s moeten aan de slag om er alles aan te doen dat je je werk behoudt. Maar hoe doe jij dat? Tijdens deze rondetafelsessies staat het beantwoord krijgen van al je vragen centraal en krijgt je praktische handvatten aangereikt.

Je kunt een keuze maken uit 6 verschillende thema’s.


1 De rol van het UWV 

2 Werken als onderdeel van herstel

3 Invloed late gevolgen op werk

4  Stap in de nieuwe wereld: een uitdagend perspectief

5 ZZP-er worden en kanker

6 Ondernemerschap en kanker